  |
1990 - 2000
Small Press
|
'Little Andy Royd' van Erik Kriek
|
De laatste tien jaar is er een opleving waar te nemen in de zogeheten small press - de kleine boekjes die aspirant-striptekenaars, veelal op eigen kosten en in zeer kleine oplages, drukken (lees: eigenhandig kopiëren) en op de markt brengen. Deze kleine maar ambitieuze uithoek van de Nederlandse strip kent veel aanstromend talent. Behalve in de zelfgepubliceerde boekjes wordt hun werk gedrukt in een aantal stripbladen dat speciaal voor deze groep semi-amateurs bedoeld is.
|
 
De Stripper 1999 (cover Michiel van de Vijver) en De Stripper 2000
|
De Stripper, opgericht door Sven van der Hart, is hét blad voor de amateur-striptekenaar. Iedereen die zijn strip aan een breder publiek wil presenteren, kan zijn werk hierin kwijt. Makers Rob Derks en René Leisink voorzien de inzendingen van een portie scherpe kritiek, zodat het blad niet alleen als podium, maar ook als leerschool fungeert. Enkele van de Stripper-prominenten hebben een plaatsje gekregen in de wisselstrip van de Metro-krant.
|
  
Zone 5300, covers door Erik Kriek, Benno Vranken en Jean-Marc van Tol
|
Het in Rotterdam gebaseerde blad Zone 5300, in 1994 opgericht door Robert van der Kroft en Tonio van Vugt, neemt de semi-professionele Nederlandse strip pas echt serieus: in kleur (sinds 1999), in groot formaat en op dik papier gedrukt, presenteert dit tweemaandelijkse tijdschrift het neusje van de zalm van de nationale en internationale alternatieve strips...
(van links naar rechts covers van Erik Kriek, Benno Vranken, Reid, Geleijnse & Van Tol; hiernaast van Gummbah)
|
Zone 5300, #13 |
|
Zone 5300 combineert strips met geestverwante zaken als muziek, film, video, B- en C-cultuur. Inmiddels zijn vaste strips als 'Gutsman' (Erik Kriek), 'Maaike's Dagboekje' (Maaike Hartjes), 'Eefje Wetelteefje' (Jeroen de Leijer) en 'Fokke en Sukke' (Reid, Geleijnse en Van Tol) ook bij een groter publiek bekend. Tot dan toe onbekende buitenlandse tekenaars als Jim Woodring, Maria Björklund, Olle Berg en Stéphane Blanquet beleefden hun Nederlandse debuut in Zone 5300, terwijl ook gevestigde Nederlandse auteurs als Dick Matena, Lian Ong en Peter Pontiac nieuw werk in Zone 5300 hebben gepubliceerd.
|
 
Incognito 1993, cover Marcel de Jong; Incognito 1999, cover van Willem Verburg
|
Een ander small press stripblad dat van belang is geweest voor vele tekenaars is Incognito, opgericht door Robin Schouten. Het liep van juni 1993 tot en met oktober 1999, en publiceerde werk van onder andere Mark Hendriks, Ben Westervoorde, Reid, Geleijnse & van Tol en Michiel de Jong.
|
 
Haagse Harry, door Marnix Rueb
|
In korte tijd is 'Haagse Harry' van Marnix Rueb uitgegroeid tot de bekendste persoonlijkheid van de Residentie. Harry is een poëtisch proleet, die ondubbelzinnig mijmert terwijl hij het slagveld van de Haagse samenleving om zich heen gadeslaat. De fonetische weergave van het Haagse dialect werd een rage door het hele land.
|
  
covers van Barbara Stok, Maaike Hartjes en Gerrie Hondius
|
Een apart genre binnen de small press lijken wel de 'vrouwenstrips' te zijn geworden. Deze autobiografische strips door jonge vrouwen winnen aan populariteit: Barbara Stok en Gerrie Hondius werden reeds uitgegeven door Nijgh & Van Ditmar; Maaike Hartjes houdt haar piepkleine dagboekje bij in de Viva.
|
 |
Erik Kriek is de geestelijke vader en tevens rivaal van Gutsman. Deze superheld leeft samen met de begeerlijke Tigra, op wie ook Kriek, die veelvuldig in zijn eigen strip voorkomt, een oogje heeft. Kriek is sterk beinvloed door de Amerikaanse superhelden comics, en weet daar in zijn eigen, in voortreffelijke stijl uitgevoerde strips, een originele parodistische draai aan te geven. Het knappe van Gutsman is dat de strip geheel tekstloos en toch uitermate sprekend is.
|
|
 |
| Een leuk bijfiguurtje in 'Gutsman' is het robotje Andy Royd, dat zijn avonturen beleeft in een strookje onder aan iedere pagina. |
| Links: Kriek staat Gutsman bij in zijn relatieproblemen met Tigra |
|
|
Mark Hendriks tekent de verhalen van de Japanse porno-actrice Tomoyo, waar hij al vele prijzen voor heeft ontvangen
|
 |
|
  
Dirkjan #1, 2 en 3, door Mark Retera
|
Mark Retera begon zijn strip 'Dirkjan' in het blad SjoSji. Zijn wereld vol maffe figuren waarin Dirkjan zijn eeuwige strijd tegen de kabouters uitvecht, trok al gauw de belangstelling van dat segment van de striplezers dat van lachen houdt. Zijn korte gags-stroken, die over het algemeen slechts uit enkele plaatjes bestaan, hebben altijd een onverwachte clou. Zijn heldere, eenvoudige tekenstijl versterkt het humoristisch effect nog aanzienlijk.
|
Dirk Jan, door Mark Retera
|
Jeroen de Leijer is de tekenaar van 'Eefje Wentelteefje', het ietwat naïeve meisje dat in vaak schrijnende situaties verkeert. De strip verschijnt onder andere in Zone 5300.
|
Eefje Wentelteefje 2000, door Jeroen de Leijer
|
'Spekkie Big' van Marc van der Holst verschijnt, behalve in Zone 5300, in piepkleine boekjes (onderstaande strook is een vergroting) - met een vergrootglas te vinden bij de betere stripboekenwinkel.
|
Spekkie Big, 2000, door Marc van der Holst
|
Peter van Dongen's werk valt eigenlijk al niet meer onder de small press, maar we willen het hier toch noemen. Het eerste werk van Van Dongen verschijnt al in 1984 in het anarchistische amateurblad Rebel, maar zijn doorbraak vindt plaats in 1990, wanneer Casterman zijn eerste striproman 'Muizentheater' uitbrengt. Van Dongen ontvangt hiervoor de Stripschapspenning.
|
Rampokan, door Peter van Dongen
|
In 1997 verschijnt het eerste deel van Van Dongens epos 'Rampokan Java', dat zich afspeelt in Nederlands Indië tijdens de politionele acties. Het boek wordt overspoeld met prijzen in Nederland en België en zelfs de literaire pers is zeer lovend.
|
Filo, rechts de maker, Fred de Heij
|
 |
Fred de Heij is de man achter 'Filo', een bizarre, erotische, soms gewelddadige strip rond een macabere clown. |
|
Fred de Heij is sinds zijn afstuderen aan de Rietveld academie in 1983 fulltime illustrator. Vanaf 1990 publiceert hij diverse strips in o.a. Tina, Taptoe, Penthouse Comix en was jarenlang een van de vaste tekenaars van Incognito. Hij heeft in eigen beheer acht delen uitgegeven van de stripuitgave 'Filo'.
|
  |
