Robbedoes & Kuifje

Halverwege de jaren twintig begon het Belgische blad Le Vingtième Siècle een wekelijkse kinderbijlage. Men vroeg de tekenaar Hergé om hiervoor een strip te maken. Dat werden de avonturen van Tintin, in het Nederlands Kuifje, over een jonge reporter die de hele wereld afstruinde op zoek naar spannende belevenissen. Binnen de kortste keren was Kuifje in België een nationale held. Toen na zijn eerste avontuur in de Sovjet-Unie zijn terugkeer per trein in Brussel werd aangekondigd - een publiciteitsstunt waarbij een jeugdige acteur voor de gekuifde journalist speelde - werd hij daar opgewacht door honderden fans.

Robbedoes stond vol met gemoedelijke, cartoon-achtige avonturenstrips zoals 'Baard en Kale', 'Lucky Luke', 'Johan en Pirrewiet' en 'De Smurfen' - langlopende vervolgverhalen waarvan iedere week twee pagina's verschenen.

Robbedoes-tekenaar Franquin zou zichzelf overtreffen met de hilarische grappen rond Guust, een uiterst sympathieke kantoorbediende die tijdens zijn werkuren liever slaapt of zelfbedacht speelgoed in elkaar knutselt dan de post sorteert.

Hieronder: 'Uit de verhalentrommel van Oom Wim', een leerzame verhalenserie vol wetenswaardigheidjes. Deze serie diende als springplank voor beginnende tekenaars. Tal van grote namen hebben hier hun eerste publicatie gehad, zoals Dino Attanasio, René Follet, Hermann en Jean Graton. Later zal deze brave serie nog een inspiratiebron zijn voor hilarische persiflages door het duo Windig & De Jong.

In 1946 kreeg ook Kuifje zijn eigen weekblad, waarbij Hergé uiteraard voor artistiek directeur speelde. Hij liet voor zijn blad strips maken in zijn eigen stijl: ernstig, zonder lichtzinnigheden en met realistische tekeningen, zoals 'Blake en Mortimer', 'Alex' en 'Corentin'.

'Blake en Mortimer' van Edgar P. Jacobs is een realistisch getekende strip over twee Britse heren die tezamen de misdaad en internationale terreur te lijf gaan. De strip heeft veel science-fictionelementen en geldt als een van de belangrijkste Europese stripverhalen.

'Corentin' is getekend door Paul Cuvelier, die ook tot de oorspronkelijke bezetting van Kuifje-weekblad behoorde - tezamen met Jacobs, Hergé en Jacques Laudy. Deze 'grote vier' tekenden bij toerbeurt de cover. 'Corentin', oorspronkelijk door Cuvelier in prachtige gewassen tekeningen neergezet, is een voorbeeld van het typische Kuifje-realisme, evenals de historische 'Alex'-strips van Jacques Martin, die in de Romeinse tijd spelen (zie onder). Een grondige documentatie lag hieraan ten grondslag.

Tussen Kuifje en Robbedoes bestonden vele overeenkomsten, toch hadden hadden beide hun eigen publiek. Wie Robbedoes las, las geen Kuifje, en omgekeerd. De hele wedloop tussen de twee bladen - ook wel 'le duel Spirou-Tintin' genoemd - speelde zich eigenlijk slechts in een kleine cirkel rond Brussel af. Tezamen zouden Kuifje en Robbedoes decennia lang het beeld van de strip bepalen in Frankrijk, Nederland en de rest van Europa.

Het weekblad Kuifje stond lange tijd bekend om haar meeslepende realisme. 'Kuifje', 'Blake & Mortimer' en 'Corentin' zetten nadrukkelijk de toon in het blad. Tekenend genoeg ging zelfs Willy Vandersteen - zichtbaar bijgestaan door Bob de Moor - voor zijn 'Suske & Wiske'-strips in Kuifje over tot anatomisch correcte personages en goed gedocumenteerde decors. 'Suske en Wiske' verscheen in zwart/wit in De Standaard toen Vandersteen werd uitgenodigd door Hergé om medewerker van het blad Kuifje te worden. Suske en Wiske zien er op het rechterplaatje hierboven (uit: 'de Groene Splinter') dan ook heel anders uit dan in de iets eerder verschenen 'De Sprietatoom' (links - waarin wij voor het eerst kennis maken met Lambik).

Helaas bleef het weekblad te lang voortgaan in het oude vertrouwde spoor. Op enkele gelukkige uitzonderingen na - Andreas' 'Rork', Cosey's 'Jonathan', Rosinski's & Van Hamme's 'Thorgal' - verzandde Kuifje met de jaren in zouteloos epigonisme. Alleen de vikingstrip 'Thorgal' wist door te breken naar het grote publiek. Geworteld in het typische Kuifje-realisme ontkwam deze strip dankzij de science-fictionfantasie en de onwrikbare scenario's van schrijver Jean van Hamme aan de wurggreep van de oubolligheid. Inmiddels is 'Thorgal' de enige uit het weekblad Kuifje voortgekomen held die, ook nadat het blad begin jaren negentig werd opgeheven, nog altijd fier overeind staat.

Robbedoes hield zich staande dankzij oude successeries, zoals 'Bollie en Billie' en 'De Smurfen' en enkele daarop direct voortbordurende reeksen als 'De Blauwbloezen', 'Sammy' en 'Natasja'. Nieuwe hoop kwam er eind jaren zeventig van een hele groep jonge tekenaars die vers van de Brusselse kunstacademie kwam, waaronder Bernard Hislaire, Frank en het duo Yann & Conrad. Zij zorgden voor een creatieve opleving in het blad met een vreemde mengeling van poëtische dromerij en sarcastische grappen.

Robbedoes heeft nog enige tijd dapper doorgeworsteld met de tijdsgeest. Niet alleen werd de titelheld door Tome en Janry gerestyled tot een dynamische Spielberg-achtige held, ook zetten zij met 'Kleine Robbe' de ondeugende jeugd van de strippicolo vet aan. Daarnaast zijn ook volwassener strips als 'Soda' en 'Jerome K. Jerome Bloks' 'heftig' genoeg om de hedendaagse jonge lezers te kunnen boeien. In de laatste jaren van haar bestaan was Robbedoes niet veel meer dan een verkorte vertaling van het Franstalige zusterblad. Waar in de Franse editie nog redactionele pagina's als de brievenrubriek stonden, was in Robbedoes geen ruimte meer voor dergelijke pagina's, die het contact tussen redactie en lezers makkelijker maken. De levendige en gezellige sfeer van weleer was verdwenen en uiteindelijk besloot de uitgever in 2005 de stop uit het blad te trekken.